Jeoloji, dünyanın katı maddesinin, içeriğinin, yapısının, fiziksel özelliklerinin, tarihinin ve onu şekillendiren süreçlerin incelenmesini içeren bir bilim dalıdır. Dünya yüzeyindeki kara, deniz, göl, buzullar, volkanlar, depremler, dağlar, mineraller, petrol, doğal gaz, su kaynakları, toprak, çevre kirliliği, iklim değişikliği gibi konuları araştırır.
İnsanlığın doğal kaynakları kullanmasına katkı sağlar ve doğal afetlerin önceden tahmin edilmesine yardımcı olur. Aynı zamanda tarih öncesi dönemlerdeki yaşam formlarının incelenmesi için de kullanılır.
Başlıklar
Jeolojinin Alt Dalları Nelerdir?
Jeolojinin alt dalları şunlardır:
1. Mineraloji: Minerallerin araştırılması ve sınıflandırılması ile ilgilenir.
2. Petroloji: Kayaların fiziksel ve kimyasal özellikleri ile oluşumlarının araştırılması ile ilgilenir.
3. Tarihsel Jeoloji: Dünya tarihinin incelenmesi ile ilgilenir.
4. Jeolojik Haritalandırma: Yeryüzünün jeolojik yapısının haritalandırılması ile ilgilenir.
5. Yapısal Jeoloji: Yeryüzündeki kayaçların yapısal özelliklerinin incelenmesi ile ilgilenir.
6. Ekonomik Jeoloji: Yer altı kaynaklarının araştırılması ve işletilmesi ile ilgilenir.
7. Stratigrafi: Yer kabuğundaki katmanların incelenmesi ile ilgilenir.
Jeolojinin alt dallarından biri olan litoloji, taşların ve kayaçların dokusal özelliklerini, tarihi yönlerini, fiziksel yapılarını ve bileşimlerini inceleyen bir bilim dalıdır. Litoloji, jeolojinin bir alt dalıdır ve jeolojinin bir parçası olarak kabul edilir. Litoloji, taşların ve kayaçların özelliklerini inceleyerek, jeolojinin diğer dallarına yardımcı olur.
Dünya’nın Yaşının Tahmini Nedir?
Jeologların edindiği kapsamlı ve geniş bilimsel kanıtlara dayanarak, Dünya’nın yaşının yaklaşık 4,54 milyar yıl (4,54×10^9 yıl) olduğuna karar verilmiştir. Bu sayı, bilinen en eski dünya kabuğuna ait minerallerin yaşı (Batı Avustralya’nın Jack Hills bölgesinde) küçük zirkon kristalleri ve Güneş Sistemi’nin yaşı meteor parçacıkları ve Ay’dan gelen örnekler üzerinde jeologların yaptığı radyometrik yaş tayini ölçümleri sonucunda ortaya çıkartılmıştır.
Bu ölçümler göktaşı malzemesinin radyometrik yaşla tarihlendirilmesine ait kanıtlara dayanır ve bilinen en eski yeryüzü ve Ay örneklerinin radyometrik yaşlarıyla tutarlıdır. Zirkon kristalleri üzerinde yapılan radyometrik yaş tayini ölçümleri ise dünyanın yaşının 4,40 milyar yıldan daha yaşlı olamayacağını kanıtlamaktadır.
Dünya’nın yaşı günümüzde ortak kanıya en yakın şeklinde ilk kez 20. yüzyılın başlarında Clair Patterson tarafından Zirkon krsitallerindeki Uranyum miktarından yaklaşık “4.40” milyar olarak hesaplanmıştır.
Google Haberler ‘de bizi takip edin!
2016’da yapılan bir hesaplama Dünya’nın merkezinin yüzeyinden 2,49 yıl daha genç olduğunu göstermektedir. Dünya’nın birikmesinin, kalsiyum alüminyum açısından zengin inklüzyonların ve göktaşlarının oluşumundan kısa bir süre sonra başladığı varsayılmaktadır. Bu birikme sürecinin henüz bilinmediği ve farklı birikim modellerinden tahminlerin birkaç milyon ila yaklaşık 100 milyon yıl arasında değiştiği için, Dünya’nın yaşı ile en eski kayaların arasındaki farkın belirlenmesi zordur.
Jeoloji ve Jeomorfoloji Farkı
Jeoloji ve jeomorfoloji, yeryüzü şekilleri ve oluşumları ile ilgilenen bilim dallarıdır. Jeoloji, dünya yüzeyindeki kara, deniz, göl, buzullar, volkanlar, depremler, dağlar, mineraller, petrol, doğal gaz, su kaynakları, toprak, çevre kirliliği, iklim değişikliği gibi konuları araştırırken, jeomorfoloji yeryüzündeki şekilleri inceleyen bir bilim dalıdır. Jeoloji, dünya yüzeyinin altındaki yapıyı da inceleyerek, yer kabuğunun yapısını, bileşimini, gelişimini ve onu şekillendiren süreçleri araştırır. Jeomorfoloji ise yeryüzündeki şekillerin oluşumunu, evrimini, sınıflandırmasını ve nedenlerini araştırır. Jeoloji, jeomorfolojinin bir parçası olarak kabul edilir.
Jeolojik Zamanlar
Jeolojik zamanlar, Dünya’nın oluşumundan günümüze kadar meydana gelen olayları anlamak ve sınıflandırmak için daha çok fosillerin ve çeşitli radyoaktif maddelerin incelenmesiyle oluşturulmuştur. Jeolojik zamanlar, 5’e ayrılır ve isimleri eskiden yeniye doğru şu şekildedir:
İlkel Zaman (Prekambriyen): Daha önce Arkeen, Proterozoyik deniliyordu. Günümüzden yaklaşık 600 milyon yıl önce sona eren jeolojik zamandır. Yaklaşık 4 milyar yıl sürdüğü tahmin edilmektedir.
Birinci Zaman (Paleozoik): Ordovisyen, Kambriyen, Silüriyen, Devoniyen, Karbonifer, Permiyen dönemleri ile karakterizedir. Günümüzden yaklaşık 225 milyon yıl önce sona eren jeolojik zamandır. Yaklaşık 375 milyon yıl sürdüğü tahmin edilmektedir.
İkinci Zaman (Mezozoik): Triyas, Jura, Kretase dönemleri ile karakterizedir. Günümüzden yaklaşık 65 milyon yıl önce sona eren jeolojik zamandır. Yaklaşık 160 milyon yıl sürdüğü tahmin edilmektedir.
Üçüncü Zaman (Tersiyer): Paleosen, Eosen, Oligosen, Miyosen, Pliyosen dönemleri ile karakterizedir. Günümüzden yaklaşık 1,8 milyon yıl önce sona eren jeolojik zamandır. Yaklaşık 65 milyon yıl sürdüğü tahmin edilmektedir.
Dördüncü Zaman (Kuaterner): Pleyistosen, Holosen dönemleri ile karakterizedir. Günümüzden yaklaşık 11.700 yıl önce başlamıştır ve hala devam etmektedir.
